Lelie (Lilium)

De lelie (Lilium) is met zijn grote, opvallende en vaak sterk geurende bloemen een van de indrukwekkendste planten in boeketten en tuinen. Hij gaat zowel als snijbloem in een boeket als met bol in een pot over de toonbank. Over de schoonheid valt niet te twisten. Toch staat de lelie om twee redenen niet in onze catalogus: Het is geen blijvende kamerplant, en belangrijker nog, hij vormt een dodelijk gevaar voor katten.

Waarom het geen kamerplant is

De lelie is een bolgewas dat zijn opvallende bloemen één keer opent en zich daarna terugtrekt in rust:

• Een snijlelie is sowieso een vaasbloem. De lelie die je als boeket koopt blijft een paar dagen tot een week goed en verwelkt dan; een blijvende plant is het niet.
• Ook een lelie in pot is seizoensgebonden. De lelie die uit de bol opkomt bloeit een paar weken, waarna zijn blad vergeelt en verdroogt en de plant in rust gaat. Dat is geen ziekte maar zijn natuurlijke cyclus; alleen leeft hij daarmee niet het hele jaar door zoals een groene kamerplant. Om goed te bloeien heeft hij een koele winter nodig, en daarom past een warm huis niet bij hem. Wil je hem opnieuw laten bloeien, dan moet de bol in het goede seizoen opnieuw worden aangezet of in de tuin worden geplant.
• Kortom: de lelie is geen kamerplant die zoals een orchidee of een lepelplant jarenlang bij het raam staat, maar een bloem van één seizoen.

Het belangrijkste punt: dodelijk voor katten

Dit is wat de lelie onderscheidt van de gewone “giftige” planten. Bij een plant als de Dieffenbachia noemt de vermelding van de ASPCA als verschijnselen een branderig gevoel en irritatie in de bek, kwijlen, braken en moeite met slikken. Bij de lelie staat op de regel met klinische verschijnselen van diezelfde vermelding maar één ding: nierfalen bij katten. Al een heel kleine hoeveelheid is genoeg, dus een paar blaadjes, wat stuifmeel of een slokje vaaswater; zelfs dat je kat stuifmeel in haar vacht krijgt en het er daarna aflikt.

Over de hond zeggen de twee bronnen van deze pagina niet hetzelfde, en deze pagina praat die twee niet naar elkaar toe: De plantvermelding zet hond en paard op “Non-Toxic”, terwijl het nieuwsbericht van de ASPCA schrijft dat de lelie ook voor de hond giftig kan zijn, al is het effect bij katten veel zwaarder. Waar dat verschil vandaan komt staat in geen van beide bronnen, en daarom wordt hier geen verklaring bedacht. Voor katten is er maar één oordeel: In een huis met een kat hoort een lelie er nooit te zijn.

Heb je een lelie in huis?

• Heb je een kat, dan is de lelie het huis uit doen het veiligst. Zelfs een snijlelie neerzetten op een plek waar de kat nooit bij kan is riskant, want stuifmeel verspreidt zich door de lucht en via aanraking.
• Zeg bij de bloemist of op de markt dat er een kat in huis is; dan stellen ze een boeket zonder lelies samen. Dat is de eenvoudigste manier om het probleem helemaal te voorkomen.
• Heb je geen kat, dan kun je een snijlelie een paar dagen in een vaas laten staan en hem weggooien als hij verwelkt is. De bol van een lelie in pot kun je na de bloei in de tuin planten of op het balkon bewaren.
• Heb je een hond, laat hem dan toch niet aan het blad knagen.

Zoek je een plant die jarenlang veilig bij je in huis kan staan? De status voor huisdieren van alle planten op deze site staat bij elkaar op Giftige kamerplanten; daar staat ook welke planten als niet giftig gelden. Voor het langer mooi houden van een boeket is er Snijbloemen, en voor de andere populaire bloemen die binnen niet blijven leven Geen kamerplanten.