Maranta verzorgen (gebedsplant): luchtvochtigheid, water, problemen

De maranta (Maranta leuconeura, in het Nederlands gebedsplant) is een lage, opvallende kamerplant met een lichtgroen visgraatpatroon en een net van duidelijke rode nerven op donkergroen blad. Zijn liefste eigenschap is zijn beweging: ‘s nachts vouwt hij zijn bladeren omhoog als handen in gebed en overdag opent hij ze weer, en daar komt zijn Nederlandse naam vandaan. Hij komt uit dezelfde familie als de calathea en vraagt ongeveer dezelfde verzorging. Hij groeit laag en breed uit en is daarmee ideaal voor op een tafel of een plank. De sleutel tot zijn verzorging is vocht: hij houdt van een hoge luchtvochtigheid en licht vochtige grond, en droge lucht bevalt hem niet.

De veiligheid voor huisdieren is voor deze soort een open vraag, en deze pagina geeft daar geen garantie over. Bij de ASPCA bestaat geen aparte vermelding voor Maranta leuconeura; de vermelding met de titel Prayer Plant hoort bij Calathea insignis. Dezelfde gangbare naam, een andere soort. Niet op een lijst staan betekent niet dat een plant niet giftig is; heb je een kat of een hond, zet hem dan buiten bereik. Het algemene kader staat op Giftige kamerplanten.

Licht

Hij houdt van veel maar indirect licht; een lichte plek in halfschaduw is ideaal. Felle directe zon verbrandt zijn getekende blad en laat de kleuren verbleken, terwijl een donkere hoek zonder licht de tekening juist flets maakt en de groei remt. Zie ook Weinig licht en Bladverbranding. Een luchtige, lichte plek waar de zon niet rechtstreeks op valt is het beste. De beweging van het blad hangt met licht samen: bij sterk licht spreiden de bladeren zich naar buiten, en zodra het licht afneemt richten ze zich op.

Water geven

Houd de grond licht vochtig; de maranta is gevoelig voor uitdrogen, maar te veel water verdraagt hij evenmin. Giet zodra de grond duidelijk begint op te drogen, het liefst in de ochtend, en laat hem niet in doorweekte modder staan, want dan rotten de wortels weg.

Ook de kwaliteit van het water is bepalend: de NC State Extension schrijft voor deze soort dat het blad verbrandt door een hoog fluoridegehalte en door te veel voeding. Gebruik daarvoor regenwater of gedistilleerd water en verdun de voeding; het water laten staan lost dit niet op, want uit water dat heeft gestaan verdwijnt alleen het chloor en het fluoride blijft in het water zitten als ion. ⚠ Deze pagina noemt voor fluoride geen gefilterd water: de bron heeft het niet over filteren, en we hebben geen vermelding waaruit blijkt dat een gewone filterkan het fluoride tegenhoudt. Giet royaal, laat het overschot uitlekken en laat geen water in de schotel of onderin de sierpot staan.

Temperatuur

BBC Gardeners’ World vraagt voor de maranta minstens 15 °C en raadt aan hem op een blijvend warme plek te zetten en kamers te mijden waarin de temperatuur geregeld op en neer gaat. De vermelding van de NC State Extension wijst dezelfde kant op: de soort is niet bestand tegen lage temperaturen of koude tocht.

Gelijkmatigheid weegt hier zwaarder dan het getal: een plotselinge temperatuurwisseling laat zijn bladeren omkrullen. Bescherm hem tegen vorst, tegen de koude ruit en tegen tocht.

Luchtvochtigheid

Hij wil een hoge luchtvochtigheid, en dat is het meest kritische deel van zijn verzorging. Droge lucht, en dan vooral in de zomerhitte en in de winter naast de radiator, laat zijn bladeren omkrullen en de randen indrogen. Een luchtbevochtiger tilt de luchtvochtigheid op; welke maatregelen daartegen werkelijk iets doen en welke niet, staat met eigen bronnen op Droge lucht. Tegelijk wil hij een plek met wat luchtbeweging, want een warme, benauwde en heel vochtige hoek zet aan tot meeldauw; het evenwicht telt hier.

Voeding

Geef in de lente en de zomer één keer per maand een verdunde evenwichtige vloeibare voeding. Voed in de winter niet. Te veel voeding verbrandt de bladranden; houd maat. Zie Mestzouten.

Vermeerderen

De maranta is makkelijk te vermeerderen door scheuren of met stengelstekken. Bij het verpotten kun je de kluit voorzichtig in een paar stukken delen en die apart oppotten. Je kunt ook in de lente of de zomer een stuk scheut met een knoop eraan afsnijden en dat in vochtige, goed doorlatende grond of in water zetten; bij een hoge luchtvochtigheid, bijvoorbeeld onder een doorzichtige afdekking, maakt hij binnen een paar weken wortels. Houd hem daarbij warm en licht, zonder directe zon. Stekgrond en potten liggen bij elk tuincentrum bij elkaar.

Problemen die je het vaakst tegenkomt

• Bladeren die omkrullen, met bruine of droge randen: meestal te weinig luchtvochtigheid, het meest kritische punt; til de luchtvochtigheid op, houd hem uit een plotselinge temperatuurwisseling en uit de tocht, probeer fluoridevrij water (regenwater of gedistilleerd) en geef minder voeding.
• Blad dat massaal vergeelt, een zachte voet van de scheuten, natte grond: te veel water en wortelrot; giet minder en verbeter de afwatering. Zie Gele bladeren.
• Slap hangend, flets blad terwijl de grond al lang droog staat: te weinig water; maak de kluit goed nat, dan komt hij er in een paar dagen bovenop.
• Fletse tekening en fletse kleuren op een schemerige plek: te weinig licht; zet hem lichter, met indirect licht.
• Bleke of bruine brandplekken op het blad: verbranding door directe zon; zet hem in indirect licht.
• Fijn spinsel, spikkelige verbleking: spint, waar de maranta heel vatbaar voor is; til de luchtvochtigheid op, neem het blad regelmatig af met een vochtige doek en zet de plant apart.

---

Over de genoemde waarden: De waarden hier, dus minstens 15 °C en veel indirect licht, zijn algemene drempels; je huis en het seizoen schuiven ze. Bij de maranta gelden twee gouden regels: houd de luchtvochtigheid hoog, want droge lucht laat zijn bladeren omkrullen en de randen indrogen, en houd de grond licht vochtig met regenwater of gedistilleerd water, want hij is gevoelig voor uitdrogen en het fluoride in kraanwater maakt zijn bladranden bruin; het water laten staan haalt dat fluoride er niet uit. Bescherm hem tegen felle directe zon en kies een plek met wat luchtbeweging. Dat zijn bladeren ‘s nachts dichtgaan hoort erbij en is geen probleem.